Timmermans F., 2016.  Uitgeverij Polis, Borgerhout, 304 blz., ISBN 978 94 6310 162 2, € 19,95.

Het komt wellicht raar over dat we dit keer een roman in de schijnwerpers zetten maar het zal vlug duidelijk worden waarom. De uitgeverij Polis bracht een jubileumuitgave van Pallieter, één van de meesterwerken van Felix Timmermans, opnieuw op de markt. Een boek dat een plaats verdient in de wereldliteratuur. Timmermans schreef ten tijde van het naturalisme maar had zich bevrijd van het pessimisme en het zwartgallige en dat is duidelijk merkbaar in Pallieter.

De spil van het hele verhaal is de uitbundige verheerlijking van het leven. In een roes van bewondering en zonder enige rem drukt Pallieter vol eerbied zijn gevoelens uit voor al de heerlijkheden van het leven. Pallieter staat in een innig en direct contact met de natuur doorheen de wisseling van de seizoenen. Dit wordt in het boek weergegeven door de kinderlijke verwondering van Pallieter bij het wisselen van de seizoenen. Met een naïeve inzet neemt Pallieter het op voor bedreigde bomen en mishandelde oude paarden. Niet alleen het wonder van de natuur wordt weergegeven maar ook het besef en de pijn van de vergankelijkheid. In het hoofdstuk "Korengalmen" verneemt het hoofdpersonage dat er een spoorweg zou komen over de Nete. Het sloeg hem in de benen en Pallieter vloekte dat het donderde. Duikt daarmee het spookbeeld van de Ijzeren Rijnverbinding niet terug op? Maar naast momenten van uitbundigheid of woede wordt hij ook vaak aangegrepen en ontroerd door niets anders dan de stilte in de natuur.

Timmermans was een verdediger van de natuur in hart en ziel. Een Natuurpunter avant la lettre. Stukjes natuur die dreigen te verdwijnen, spoorweglijnen die prioritair geacht worden… De hedendaagse problematiek werd reeds in Pallieter aangekaart. Het lijkt wel dat Timmermans een visionair was.

Walter Belis